prof. dr hab. Tomasz Kruszewski

Pracownik naukowo-dydaktyczny

Kontakt: 

Gabinet nr 204 budynek "B" przy ulicy Kuźniczej 46/47 II p.

Telefon:
0713752810
Email:
tomasz [dot] kruszewski [at] uwr [dot] edu [dot] pl
Konsultacje: 

Dyżury w sesji wrześniowej:     6,13,20,27 IX   16,45-17,45  7,14,28  IX  16,45-17,45

 

 

Zdjęcie użytkownika prof. dr hab. Tomasz Kruszewski
Działalność naukowa: 

Ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego w 1988 r. Dr nauk prawnych – 1993, dr hab. w zakresie historii ustroju i prawa – 2001, prof. nadzwyczajny UWr. - 2003, prof. dr hab. 2011. Członek Towarzystwa Miłośników Wrocławia, gdzie jest członkiem Komisji Nazewnictwa Ulic - 1991, członek Towarzystwa Opieki nad Zabytkami – 2001, gdzie jest członkiem Komisji Rewizyjnej, członek założyciel wrocławskiego (obecnie wiceprezes) Towarzystwa Wagnerowskiego – 2002.

Zainteresowania badawcze: historia ustroju i prawa, historia administracji czasów nowych i najnowszych, ustrój i prawo III Rzeszy na Śląsku, dzieje samorządu terytorialnego na Śląsku w XIX i XX wieku, podziały terytorialne i nazewnictwo miejscowe na Śląsku, ze szczególnym uwzględnieniem Wrocławia. Opieka społeczna i medyczna na Śląsku w XIX i XX w. Obecnie zajmuje się także genealogią rodów szlacheckich polskich, czeskich, niemieckich i austriackich.

Autor ponad 100 prac naukowych, m. in. monografii: Partia narodowosocjalistyczna na Śląsku 1933-1945. Organizacja i działalność (1995), Sejm prowincjonalny na Śląsku (1824-1933) (2000), Organizacja opieki społecznej w działalności samorządu prowincjonalnego na Śląsku w XIX i XX wieku, Wrocław 2010, Prowincjonalna opieka nad chorymi psychicznie na Śląsku w XIX i pierwszej połowie XX wieku (2016), pozycji książkowej Niemiecko-polski spis ulic, placów i mostów Wrocławia (dwa wydania 1993 i 1997),  a także szeregu artykułów opublikowanych w Studiach historycznoprawnych oraz w Studiach nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi. Jest także współautorem Encyklopedii Wrocławia (2000).

Publikacje: 

I. POZYCJE KSIĄŻKOWE

  1. Niemiecko-polski spis ulic, placów i mostów Wrocławia 1873 -1993, Wrocław 1993, ss. 218.

  2. Partia narodowosocjalistyczna na Śląsku w latach 1933-1945. Organizacja i działalność, Wrocław 1995, ss.417.

  3. Niemiecko-polski spis ulic, placów i mostów Wrocławia 1873-1997, wydanie II poprawione i uzupełnione, Wrocław 1997, ss. 221.

  4. Sejm Prowincjonalny na Śląsku (1824-1933), Wrocław 2000, ss. 559

     5. Organizacja opieki społecznej w działalności samorządu

        prowincjonalnego na Śląsku w XIX i XX

     wieku, Wrocław 2010, ss. 336.

                                                                       II. ARTYKUŁY

6. Prawo w Trzeciej Rzeszy, Spektrum, Kwartalnik naukowy ZSP, 1/3/1986, s. 103-115.

7. Struktura społeczno-zawodowa SA na Dolnym Śląsku (w rejencjach wrocławskiej i legnickiej) w latach     1929-1934, Acta Universitatis Wratislaviensis (dalej AUW) No 1072, Studia nad Faszyzmem i

    Zbrodniami Hitlerowskimi [SnFiZH], t. XIII, Wrocław 1990, s. 189-219.

8. Obóz dla ludności żydowskiej w Rybnej koło Brzegu (1941-1943), AUW No 1207, SnFiZH, t. XV,

     Wrocław 1992, s. 315-341.

9. Uwagi o bazie socjalnej elity hitlerowskiej we Wrocławiu w połowie lat trzydziestych XX w., AUW No

    1277, Prawo CXCVII, Studia Historyczno-Prawne [SHP], Wrocław 1992, s. 201-220.

10. Struktura organizacyjna i społeczno-zawodowa NSDAP w powiecie dzierżoniowskim w latach 1933-

       1945, AUW No 1384, Prawo CCXIII, SHP, Wrocław 1992, s. 149-170.

11. Likwidacja Narodowosocjalistycznego Niemieckiego Ruchu Robotniczego (NSDAB) w województwie       śląskim w 1936 r., AUW No 1283, SnFiZH, t. XVI, Wrocław 1993, s. 203-222.

12. Uwagi o gauleiterach w Trzeciej Rzeszy, AUW No 1477, Prawo CCXXII, SHP, Wrocław 1993, s. 173-

      193.

13. NSDAP a społeczeństwo niemieckie na Śląsku w okresie Trzeciej Rzeszy, AUW No 1559, SnFiZH, t.

     XVII, Wrocław 1994, s. 177-217.

14. Rejestry podatkowe z XVI-XVIII w. jako źródło do badań historii nazw ulic we Wrocławiu, AUW No

      1692, Prawo CCXL, SHP, Wrocław 1994, s. 155-167.

15. Udział instancji NSDAP na Śląsku w akcji zmiany nazwisk, AUW No 1715, SnFiZH, t. XVIII,

        Wrocław 1995, s. 221-234.

16. Powołanie prowincjonalnego landtagu na Śląsku w 1824 r., AUW No 1853, Prawo CCXLIX, SHP,             Wrocław 1996, s. 157-175.

17. Zmiany nazw ulic we Wrocławiu w latach Trzeciej Rzeszy, AUW No 1860, SnFiZH, t. XIX, Wrocław       1996, s. 243-270.

18. Narodowi socjaliści w landtagach prowincji śląskich (1929-1933), AUW No 1943, SnFiZH, t. XX,                     Wrocław 1997, s. 375-397.

19. Reformy ustrojowe śląskiego landtagu z lat 1841-1852, AUW No 1953, Prawo CCLVI, SHP, Wrocław       1997, s. 151-186.

20. Likwidacja landtagów prowincjonalnych na Śląsku, AUW No 2077, SnFiZH, t. XXI, Wrocław 1998, s.       387-400.

21. Podział prowincji śląskiej w 1919 r., AUW No 2070, Prawo CCLXI, SHP, Wrocław 1998, s. 161-177.

22. Śląsk w latach 1900-1975. Zmiany podziału terytorialnego, Region Dolny Śląsk, Nr 3/1998, s. 17-21

23. Problematyka prawa karnego w uchwałach sejmu śląskiego w latach 1825-1845, W kręgu prawa

       karnego, Materiały II Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław 1999, s. 63-71.

24. Zmiany podziału terytorialnego na Śląsku w XIX i XX w., AUW No 2144, Prawo CCLXIV, SHP,

       Wrocław 1999, s. 171-194.

25. Zmiany podziału terytorialnego na Śląsku w okresie Trzeciej Rzeszy (1933-1945), AUW No 2136,

      SnFiZH, t. XXII, Wrocław 1999, s. 427-438.

26. Sądy dreidingowe w uchwałach śląskiego sejmu prowincjonalnego, W kręgu dziejów wymiaru

     sprawiedliwości, Materiały III Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław 2000, s. 83-88.

27. Ustanowienie prowincjonalnej kasy pomocy na Śląsku w 1851 r., AUW No 2213, Prawo CCLXX,

       SHP, Wrocław 2000, s. 119-140.

28. Prawne aspekty nazewnictwa ulic, Nazwy Ulic Wrocławia, praca zbiorowa pod red. B. Jancewicza i L.

      Smołki, Wrocław 2000, s. 31-34.

29. Encyklopedia Wrocławia, pod red. J. Harasimowicza, Wrocław 2000, wyd. II Wrocław 2001, wyd. III

      Wrocław 2006, 53 hasła.

30. Komisje do rozdziału świadczeń wojskowych (1850-1875), W kręgu dziejów sił zbrojnych i prawa

      wojskowego, Materiały IV Konferencji historyków i państwa i prawa, Wrocław 2001, s. 66-76.

31. Niedoszły do skutku IX sejm prowincjonalny na Śląsku w latach 1847-1848, AUW No 2294, Prawo

      CCLXXIII, SHP, Wrocław 2001, s. 141-161.

32. Problem dwuizbowości w pruskim parlamentaryzmie. Ze szczególnym uwzględnieniem prowincji

 śląskiej  (1825-1925) AUW No 2329, Przegląd Prawa i Administracji t. XLVIII, Wrocław 2001, s. 15-29.

33. Pruska polityka finansowa w działalności śląskiego sejmu prowincjonalnego (1825-1845), AUW No

       2342, Przegląd Prawa i Administracji t. L, Wrocław 2002, s. 167-187.

34. Kwestia serwitutowa w uchwałach landtagu prowincjonalnego na Śląsku w latach 1825-1837, Wieś i

      chłopi. Problemy ustrojowo-prawne. Materiały V Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław

       2002, s. 122-130.

35. Posłowie i ich zastępcy w landtagu prowincjonalnym na Śląsku w latach 1824-1845, AUW No 2367,

      Prawo CCLXXVI, SHP, Wrocław 2002, s. 135-168.

36. Sądownictwo partyjne wobec członków SA na Śląsku, AUW No 2387, SnFiZH, t. XXV, Wrocław

       2002, s. 353-366.

37. Kwestia siedziby sejmu prowincjonalnego na Śląsku w latach 1825-1875, AUW No 2501, Prawo

      CCLXXXV, SHP, Wrocław 2003, s. 161-189.

38. Ordynacja miejska z 1808 r. w uchwałach sejmu prowincjonalnego na Śląsku (1825-1845), Miasta i

       prawo miejskie w rozwoju historycznym, Materiały VI Konferencji historyków państwa i prawa,

       Wrocław 2003, s. 67-81

39. Profesor Alfred Konieczny, AUW No 2616, Prawo CCLXXXVIII, SHP, Wrocław 2004, s. 7-14.

40. Początki prowincjonalnej opieki nad dziećmi głuchoniemymi i ociemniałymi na Śląsku w I połowie

       XIX wieku, AUW No 2616, Prawo CCLXXXVIII, SHP, Wrocław 2004, s. 145-166.

41. Początki opieki nad ubogimi i “podlegającymi poprawie” na Śląsku w II połowie XVIII w. , AUW No

       2620, Prawo CCXC, SHP, Wrocław 2004, s. 113-126.

42. Arystokracja i szlachta w sejmie prowincjonalnym na Śląsku (1824-1875), Pozycja prawna stanu

      szlacheckiego, Materiały VII Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław 2004, s. 179-199.

43. Powstanie zakładów dla obłąkanych w prowincji śląskiej w 1825 roku, AUW No 2758, Prawo

       CCXCIV, SHP, Wrocław 2005, s. 119-148.

 44. Koło polskie w sejmie prowincjonalnym na Górnym Śląsku w okresie republiki weimarskiej,

       Materiały VIII Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław 2005, s. 79-97.

45. Finanse samorządu prowincjonalnego w Prusach w II połowie XIX w. Na przykładzie zasad

       Finansowania zakładów dla obłąkanych w prowincji śląskiej, w: Podstawy materialne państwa.

       Zagadnienia historyczno-prawne, Szczecin 2006, s. 483-499.

46. Sejm prowincjonalny na Śląsku a problem sądownictwa polubownego w I połowie XIX w.,

      Postępowanie polubowne w dziejach, Materiały IX Konferencji historyków państwa i prawa, Wrocław

      2006, s. 91-108.

47. Miejsce arystokracji w sejmie prowincjonalnym na Śląsku (1825-1933), AUW No 2887, Prawo

      CCXCVIII, SHP, Wrocław 2006, s. 115-145.

48. VI sejm prowincjonalny na Śląsku w 1841 r. wobec problemu handlu w niedzielę, Cuius Regio – Eius

       Religio?, Ogólnopolska Konferencja Historyków Państwa i Prawa, Lublin wrzesień 2006 r., Lublin

       2006, s. 235-240.

49. Johann Heinrich Casimir von Carmer i Carl Gottlieb Svarez, Wybitni prawnicy na przestrzeni wieków,

      Wrocław 2006, s. 66-72.

50. Wyżsi urzędnicy samorządowi w prowincji śląskiej po 1875 r., w: Administracja publiczna. Obywatel,

       Społeczeństwo, Państwo, pod. red. A.M. Sosnowskiego, Wrocław 2006, s. 83-94.

51. Narodowosocjalistyczne oblicze centrum Wrocławia, w: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły

       Informatyki i Zarządzania “Copernicus”, Zeszyt nr 3, Wrocław 2006, s. 25-38.

52. VI sejm prowincjonalny w 1841 r. wobec problemu justycjariuszy, w: Postępowanie egzekucyjne w

       dziejach, Materiały X Konferencja Naukowa, Wrocław 2007, s. 123-127.

53. Ustanowienie wydziałów prowincjonalnych w Prusach w 1842 roku, w: AUW No 3015, Prawo

      CCCIII, SHP, Wrocław 2007, s. 225-232.

54. Dzierżoniowskie kierownictwo powiatowe NSDAP w latach 1933-1945, w: Dzierżoniów – wiek

       miniony. Materiały pokonferencyjne pod red. S. Ligarskiego i T. Przerwy, Wrocław 2007, s. 223-235.

55. Samorządowa opieka społeczna i medyczna na Śląsku w okresie Trzeciej Rzeszy, AUW No 3039,

      SnFiZH, t. XXX, Wrocław 2008, s. 301-330.

56. Sprawy prawa kościelnego w niezrealizowanej kodyfikacji prawa łużyckiego w prowincji śląskiej w

      połowie XIX w., w: Prawo wyznaniowe. Przeszłość i teraźniejszość, Materiały XI Konferencja

      Naukowa Historyków Państwa i Prawa, Wrocław 2008, s. 147-153.

57. Richard Wagner i jego opery w nazwach ulic Berlina i Wrocławia, w: AUW No 3063, Prawo CCCV,

      SHP, Wrocław 2008, s. 151-167.

58. Nadzór instytucji administracyjnych samorządu prowincjonalnego na Śląsku nad opieką nad dziećmi

      głuchoniemymi i ociemniałymi w latach 1875-1925, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania

      Copernicus we Wrocławiu, Zeszyty Naukowe nr 2 (7) 2008, Wrocław 2008, s. 23-47.

59. Nadzór nad szkolnictwem dla dzieci głuchoniemych i ociemniałych na Śląsku w latach 1925-1945 oraz

      bilanse tego szkolnictwa w okresie 1875-1945, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania Copernicus

      we Wrocławiu, Zeszyty Naukowe nr 2 (7) 2008, Wrocław 2008, s. 141-148.

60. Prowincjonalne fundacje samorządowe na Śląsku w XIX i XX wieku, w: Świat, Europa, Mała

      Ojczyzna, Studia ofiarowane Profesorowi Stanisławowi Grodziskiemu, Bielsko-Biała 2009, s. 497-509.

61. Sejm prowincjonalny na Śląsku jako główny organ samorządu prowincjonalnego w: Prawna

      działalność  instytucji społeczeństwa obywatelskiego, pod red. J. Blicharz i J. Bocia, Wrocław 2009, s.

      91-104.

62. Budżet prowincji śląskiej w XIX i XX w., w: Z dziejów skarbowości, pod red. R. Wojciechowskiego,

      Wrocław 2009, s. 131-163.

63. Krajowy Urząd Pracy na Śląsku w okresie podległości samorządowi prowincjonalnemu, w: Państwo,

     prawo, społeczeństwo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Józefowi Ciągwie w

      siedemdziesięciolecie urodzin, Katowice-Kraków 2009, s. 355-368.

64. Rozwój zakładów dla dzieci głuchoniemych i ociemniałych na Śląsku w okresie od Wiosny Ludów do

      ustanowienia II Rzeszy Niemieckiej w: AUW No 3180, Prawo CCCX, SHP, Wrocław 2009, s. 71-104.

65. Szkoły rolnicze w prowincji śląskiej w XIX i XX wieku / Landwirtschaftsschulen in der Provinz

      Schlesien im 19. und 20. Jahrhundert, w: Studia z dziejów państwa i prawa t. XII, pod red. J. Malca,

      Kraków-Lublin-Łódź 2009, s. 221-228.

66. Szkoły położnych i kliniki ginekologiczne podległe władzom prowincjonalnym na Śląsku w XIX i XX

       w., w: Vetera novis augere, Studia i prace dedykowane Profesorowi Wacławowi Uruszczakowi,

        Kraków 2010, t. I, s. 505-528.

67. Kwestia wykonywania uchwał sejmu prowincjonalnego na Śląsku w latach 1825-1845, w:

      Społeczeństwo a władza. Ustrój, prawo, idee. Pod red. J. Przygodzkiego i M. J. Ptaka, Wrocław 2010,

      s. 441-449.

68. Początki prowincjonalnej opieki nad dziećmi i młodzieżą na Śląsku do ustanowienia II Rzeszy

       Niemieckiej, w: O prawie i jego dziejach księgi dwie. Studia ofiarowane Profesorowi Adamowi

       Lityńskiemu w czterdziestopięciolecie pracy naukowej i siedemdziesięciolecie urodzin, Białystok-

       Katowice 2010, t. I., s. 715-728.

69. Kobiety w sejmach Rzeszy i Prus (z prowincji Dolno- i Górnośląskiej) oraz w sejmach

       prowincjonalnych na Śląsku w latach 1920-1933, w: Pozycja prawna kobiet w dziejach, pod red. St.

        Rogowskiego, Wrocław 2010, s. 147-158.

70. Powstanie Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Śląska i jego rozwój do 1914 r., w: AUW No 3270, Prawo

       CCCXI, SHP, Wrocław 2010, s. 281-291.

71. Axel von Freytagh-Loringhoven – profesor prawa narodów na Uniwersytecie Wrocławskim, w: Nauka

       i nauczanie prawa w dziejach, pod red. T. Kruszewskiego, Wrocław 2011, s. 91-100.

72. Niezrealizowana kodyfikacja prawa łużyckiego na Śląsku w połowie XIX wieku, w: Uniwersytet

      Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Wydział Prawa i Administracji, Zeszyty Prawnicze 11.3, Warszawa

 2011, s. 167-180.

73. Krajowy Zakład Ubezpieczeń Śląska w latach 1914-1945, AUW No 3375, Prawo CCCXIII, SHP,

       Wrocław 2011, s. 91-110.

74. Siedziba sejmu prowincjonalnego na Śląsku w latach 1875-1933, Opolskie Studia Administracyjno-

      Prawne, t. IX, Opole 2011, s. 123-132.

75. Prowincjonalne lecznictwo chorych psychicznie na Śląsku na przełomie XIX i XX stulecia,

       http://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication?id=38538&from=&dirids...

       3F94986634D071E3F5B530E5A7AAC7F3-18

76. Prawo małżeńskie w niezrealizowanej kodyfikacji prawa łużyckiego na Śląsku w połowie XIX

       stulecia w: Rodzina i jej prawa, pod red. J. Rominkiewicza, Wrocław 2012, s. 111-119

77. Günther Schmölders – profesor prawa gospodarczego na Uniwersytecie Wrocławskim w: Prawnicy

       na Uniwersytecie Wrocławskim, pod red. M. Marszała i J. Przygodzkiego, Wrocław 2012,

78. Ewolucja organów wykonawczych sejmu prowincjonalnego na Śląsku w XIX i XX wieku, w: Administracja Publiczna. Studia krajowe i międzynarodowe, Nr 1 (19) 2012, Białystok 2012, s. 47-65.     

79. Okręgi wyborcze w wyborach do śląskiego landtagu w latach 1825-1933, w:  Regnare, gubernare, administrare : prace dedykowane profesorowi  Jerzemu Malcowi z okazji 40-lecia pracy naukowej. [T. 1], Prawo i władza na przestrzeni wieków / red. Stanisław Grodziski i Andrzej Dziadzio, Kraków 2012, s. 155-173.

80. Fundusz pieniężny na konie dla obrony krajowej na Śląsku na przełomie XIX i XX stulecia, w: Edukacja dla bezpieczeństwa w XXI wieku. Człowiek – Społeczeństwo- Państwo, pod red. W. Horynia i L. Wełyczki, Wrocław 2012, s. 525-532.

81. Miasta polskich kresów wschodnich w nazewnictwie wrocławskich ulic (1945-2012), w: Życie Kresowian, Biuletyn Informacyjny Wrocławskiego Oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, Nr 6/IX 2012, s. 2-4.

82. Ustanowienie stanowej prowincjonalnej kasy pożyczkowej na Śląsku w 1854 roku, w: Studia Juridica Toruniensa, t. X, Publikacja dedykowana Profesorowi Ryszardowi Łaszewskiemu z okazji siedemdziesięciolecia urodzin i pięćdziesięciolecia pracy naukowej, Toruń 2012, s. 287-307.

83. Wrocław i okręg wrocławski w wyborach do sejmu prowincjonalnego na Śląsku  w XIX i XX wieku AUW No 3465, Prawo CCCXIV, SHP, Wrocław 2012,  s. 112-149.

84. Prowincjonalne zakłady dla chorych psychicznie na Śląsku w XIX wieku, w: Pro Memoria, księga dla uczczenia Profesor Krystyny Kamińskiej, Toruń 2013, s. 211-243.

85. Miejsce mieszczaństwa w sejmie prowincjonalnym na Śląsku w pierwszej połowie XIX wieku, w: Samorząd i samorządność w przeszłości i teraźniejszości, pod red. Mariana J. Ptaka, Wrocław 2013, s. 73-90.

86. Organizacja i działalność prowincjonalnych zakładów dla obłąkanych na Śląsku w latach 1875-1893,
w: AUW No 3483, Prawo CCCXV/2, SHP, Wrocław 2013,  s. 51-73.

87. Śląskie władze administracyjne wobec przekształceń terytorialnych Śląska (1918-1945), w: Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka. - R. 68, nr 4 (2013), s. 7-31.

88. Kastracja przestępców seksualnych w Trzeciej Rzeszy w świetle śląskich dokumentów prowincjonalnych, w: AUW nr 3607, Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem. - [T.] 36, nr 1 (2014), s. 35-45.

89. Rycerz Dietger z Dehrn i jego śląscy potomkowie do końca średniowiecza, Acta Universitatis Wratislaviensis No 3602, Prawo CCCXVI/2 Wrocław 2014, s. 65-92.

90. Zakład dla ociemniałych (Blindenanstalt) we Wrocławiu w XIX i XX wieku, w: Dziecko i jego pozycja prawna w dziejach, pod red. Andrzeja Paska, Wrocław 2014, s. 155-186.

 

91. Silesian Administrative Authorities and Territorial Transformations of Silesia (1918–1945), [w:] Region divided. Times of nation-states (1919-1945), eds Marek Czapliński, Przemysław Wiszewski, Wrocław 2014 (=Cuius regio? Ideological and Territorial Cohesion of the Historical Region of Silesia (c. 1000-2000), eds Lucyna Harc, Przemysław Wiszewski, Rościsław Żerelik, vol. 4). s. 19-67

 

III. WSPÓŁAUTORSTWO

79. Powiat jako jednostka podziału terytorialnego w historii Polski, w: Powiat, pod red. J. Bocia, Wrocław

      2001, s. 7-2

80. A. Konieczny, T. Kruszewski, Historia Administracji na ziemiach polskich. Wybór źródeł, Wrocław

       2001, 2002